دانستنی‌ها
روغن قالب (دمولد) چیست؟ انواع، روش استفاده و اشتباهات رایج
روغن قالب یا دمولد (ماده‌ای که برای جلوگیری از چسبیدن بتن به قالب استفاده می‌شود) یکی از موادی است که در قالب‌بندی بتن کم‌اهمیت به نظر می‌رسد، ولی اثر مستقیمی روی کیفیت سطح بتن، سهولت بازکردن قالب و عمر قالب فلزی دارد. در این مقاله توضیح می‌دهیم روغن قالب چیست، چه انواعی دارد، چگونه باید مصرف شود و چه اشتباهاتی باید از آن پرهیز کرد.
روغن قالب چیست و چرا لازم است؟
بتن هنگام گیرش به سطح قالب می‌چسبد. اگر سطح قالب با ماده‌ای جداکننده پوشانده نشود، هنگام بازکردن قالب ممکن است بخشی از بتن کنده شود یا سطح قالب آسیب ببیند. روغن قالب لایه‌ای نازک بین بتن و قالب ایجاد می‌کند تا:
- قالب راحت‌تر و بدون آسیب به بتن باز شود،
- سطح بتن صاف‌تر و یکنواخت‌تر شود،
- سطح قالب فلزی کمتر دچار خوردگی و چسبندگی شود و عمر آن بیشتر شود.
انواع روغن قالب
- روغن‌های معدنی (پایه نفتی): رایج و در دسترس‌اند و روی قالب فلزی خوب عمل می‌کنند؛ ولی مقدار زیاد آن‌ها ممکن است روی سطح بتن لکه یا حباب ایجاد کند.
- امولسیون‌های پایه آب: با آب رقیق می‌شوند و معمولاً سطح تمیزتری می‌دهند؛ نحوهٔ رقیق‌سازی باید طبق دستور سازنده انجام شود.
- روغن‌های گیاهی یا زیست‌تخریب‌پذیر: برای کاهش اثرات زیست‌محیطی استفاده می‌شوند و بسته به نوع محصول کارایی متفاوتی دارند.
نوع مناسب به جنس قالب، شرایط آب‌وهوا، سطح موردنیاز بتن (نما یا غیرنما) و توصیهٔ سازندهٔ قالب بستگی دارد.
روش صحیح استفاده
- تمیزکاری قالب: قبل از روغن‌کاری، سطح قالب را از بتن خشک‌شده، زنگ و گردوغبار پاک کنید.
- مالیدن لایهٔ نازک و یکنواخت: روغن را با اسپری، غلتک یا پارچهٔ تمیز به‌صورت لایهٔ نازک و یکنواخت بمالید. لایهٔ ضخیم لازم نیست و حتی مضر است.
- جلوگیری از آلوده شدن میلگردها: روغن نباید روی میلگرد یا محل اتصال بتن قدیم و جدید بنشیند، چون چسبندگی را کم می‌کند.
- زمان مناسب: روغن‌کاری معمولاً کمی قبل از قالب‌بندی یا بستن میلگرد انجام می‌شود تا گردوغبار روی آن ننشیند.
- مقدار اضافی را پاک کنید: اگر روغن روی سطح جمع شد، با پارچه جمعش کنید.
اشتباهات رایج
- استفادهٔ بیش از حد روغن که باعث لکه، حباب و ضعف سطح بتن می‌شود.
- مالیدن روغن روی قالب کثیف یا زنگ‌زده.
- استفاده از روغن‌های نامناسب (مثل روغن سوخته) که ممکن است به بتن آسیب بزنند.
- آلوده کردن میلگردها با روغن.
- فراموش کردن روغن‌کاری مجدد بین دفعات استفاده.
این اشتباهات هم در فهرست مشکلات رایج کارگاهی قرار می‌گیرند؛ فهرست کامل‌تر را در ۱۰ اشتباه رایج در استفاده از قالب فلزی بتن ببینید.
روغن قالب و باز کردن قالب
روغن‌کاری تنها بخشی از کار است؛ زمان باز کردن قالب هم مهم است. اگر قالب را زود یا دیر باز کنید، حتی با روغن مناسب ممکن است مشکل پیش بیاید. دربارهٔ این موضوع زمان مناسب برای باز کردن قالب فلزی بتن را بخوانید.
نگهداری از قالب فلزی
پس از باز کردن قالب، بتن چسبیده را بتراشید یا با ابزار مناسب تمیز کنید، سطح را خشک کنید و قبل از انبار کردن روغن‌کاری سبک انجام دهید تا قالب زنگ نزند. این کار عمر قالب را بیشتر می‌کند. مراحل ساخت و ساختار قالب را در مراحل ساخت قالب فلزی بتن ببینید.
برای مشاهدهٔ انواع قالب فلزی به دستهٔ قالب فلزی بتن و تجهیزات قالب بندی سر بزنید یا برای مشاوره با ۰۹۱۳۱۱۷۷۰۷۸ تماس بگیرید. توصیهٔ سازندهٔ روغن و قالب را همیشه در اولویت قرار دهید.
